Actueel.

Column: Zwerven door mijn hoofd

Korte verhalen: De waarheid

di 30 nov 2021 - Martin Reekers

Ik wou dat ik kon zwerven
door de wereld
in mooi weer
of in warme regen
De eerste stap vereist het lef
dat ik ontbeer...
Van echte durf beroofd,
kan ik enkel zwerven,
zwerven door mijn hoofd…

De waarheid
In deze tijd waarin nepnieuws aan de orde van de dag is en feiten er niet meer zo toen doen lijkt de waarheid een ouderwets begrip. Uit de mode. Iets waar je opa mee bezig is misschien, maar waar jij je kostbare tijd niet aan verknoeit. Logisch toch? De waarheid bestaat namelijk helemaal niet. Wat wij voor waar houden is een constructie van onze hersenen. Ieder mens creëert dus zijn eigen waarheid en zo is óf alles, óf niets waar. Een onwerkbaar begrip dus.

Sommigen geloven in de wetenschap als boodschapper van de waarheid. Immers wetenschappers onderzoeken op methodische, herhaalbare en falsificeerbare wijze een fenomeen en dat levert wetenschappelijk bewijs, en dus waarheid, op. Helaas, ‘wetenschappelijk bewezen’ is een contradictio in terminis. Onderzoeken werken met steekproeven, delen uit de onderzoekspopulaties, en generaliseren daarna naar de hele populatie. Of er is sprake van een laboratoriumopstelling met beperkingen die in werkelijkheid nooit voorkomen. Daarmee wordt misschien iets aannemelijk gemaakt, maar de absolute waarheid is het niet. Bovendien, onderzoekers zijn net mensen. Zij kijken vanuit een bepaald perspectief. Toen mensen nog dachten dat de aarde plat was, was het een logische voorspelling dat er randen moesten zijn en dat je er vanaf kon vallen. Dat móest wel waar zijn. Toen we wisten dat hij rond was dachten we dat de zon om ons heen draaide. Dat kon je duidelijk zien en was dus waar… Tegenwoordig zijn er mensen die het voor waar houden dat de Amerikanen de maanlanding en de aanslag op de Twin Towers in scene hebben gezet, dat de holocaust is verzonnen en dat de klimaatverandering niet door de mens wordt aangewakkerd…

Voor die mensen is onzin de waarheid. Voor die mensen bestaat de waarheid en eerlijk gezegd, het is heel handig om te doen of dat soort waarheden bestaan en anderen ervan te overtuigen dat jouw waarheid de enige is. Als dat lukt heb je liegen tot absolute kunst weten te verheffen.

Wat zegt u? Wat ik schrijf is niet waar? Dat klopt, ik aanbid de waarheid niet maar hang de aannemelijkheid aan.

Martin Reekers (1951) schrijft regelmatig voor LoopbaanVisiehet onafhankelijke vakblad voor professionele loopbaanadviseur en publiceert boeken binnen het domein mens en werk. Hij is tevens cartoonist. Cartoonisten proberen de werkelijkheid vanuit andere, vaak onverwachte, perspectieven te belichten. Precies dat probeert Martin ook met zijn columns te doen. Soms vederlicht met een vleugje absurdisme, soms wat meer filosofisch, maar altijd afgeblust met een scheutje humor.