Actueel.

De beste adviezen om te voorkomen dat je vaak overwerkt

ma 08 nov 2021

Af en toe overwerken is niet erg; het bedrijfsbelang is vaak ook jouw belang. Maar als je vaak overwerkt, geeft dat stress en mogelijk zelfs een burn-out. Werk daarom niet te vaak door in privétijd. Hoe je dat voorkomt?

Ken je rechten, lees je cao
Als je overwerkt in dienstverband, dan werk je dus meer uren dan in je contract vermeld staan. Dat kan een keer nodig zijn, maar let erop dat je werkgever niet structureel overuren van je vraagt. In de Arbeidstijdenwet staat niets over overwerk, behalve dat te lang achter elkaar werken slecht is voor je gezondheid. Check daarom je cao; zeker in branches waarin veel wordt overgewerkt, zijn vaak afspraken gemaakt over vergoedingen voor extra uren of werken op afwijkende tijden.

Laat overwerk geen gewoonte worden
Als overwerk wordt ingeroosterd, dan is het geen overwerk meer. Je werkgever heeft dan gewoon een bezettingsprobleem. Vakbond LBV waarschuwt dat daarvoor zo snel mogelijk een oplossing gevonden moet worden. Ook is het volgens arbeidsjuristen slim om een gesprek aan te gaan met je leidinggevende of HR-manager. Samen kom je hopelijk tot een oplossing, zoals het tijdelijk inhuren van een uitzendkracht om jou te ondersteunen.

Overwerk weigeren
Word je gevraagd om over te werken? Dan mag je niet altijd weigeren. Volgens de vakbond CNV kan en mag je werkgever – binnen redelijkheid – verwachten dat je soms overwerkt. Je kunt dus moeilijk weigeren, behalve als je echt vindt dat je baas onredelijke eisen stelt. Komt het tot een rechtszaak, dan kijkt de rechter onder meer naar de wederzijdse belangen, naar de noodzaak van het overwerk en de extra vergoeding die je eventueel ontvangt. Ook privéomstandigheden, zoals zwangerschap, kunnen een valide reden zijn om overwerk te weigeren.

Ook managers kunnen te veel werken
Heb je een hogere managementfunctie met meer verantwoordelijkheden, dan verwacht een werkgever mogelijk eerder dat je overwerkt zonder dat je daar extra geld voor krijgt. Je hebt immers al een hoger salaris en daar past meer inzet bij. Maar managers kunnen natuurlijk overwerkt raken. Werk je veel over, vraag dan extra compensatie in de vorm van een ochtend uitslapen of een vrije dag, zodat je de batterij weer kunt opladen.

Maak thuis ook echt thuis
Intermediair-lezersonderzoek naar thuiswerken liet enkele jaren geleden al zien dat dat bijna twee derde (63%) thuis ’s avonds of buiten officiële werktijden doorwerkt. Nu thuiswerken door de pandemie voor velen de norm is geworden, is het nog belangrijker dat je weet wanneer je thuis een punt achter de werkdag moet zetten. Creëer een speciale werkplek in je huis en ga daar niet zitten als het werk af is. Klap je laptop dicht, lees geen werkmail en doe iets leuks met je partner of gezin.

Wees niet te perfectionistisch
Veel werknemers gaan te lang door omdat ze nooit klaar of tevreden zijn. Leer werk delegeren, deel taken met je collega’s. Je hoeft niet alle verantwoordelijkheden naar je toe te trekken, zelfs niet als je manager bent. Vind je dat je werk nooit goed genoeg is? Dan lijd je waarschijnlijk aan 'ongezond' perfectionisme. Als je tot deze groep behoort, dan maak je meer kans op een burn-out. Stel daarom realistische doelen, leer ontspannen en leg de lat niet te hoog.

Overwerken als zzp’er
Wie voor zichzelf werkt, heeft eerder de neiging om nog even iets af te maken, een mailtje te beantwoorden of een extra opdracht erbij te pakken. Alle extra inkomsten die je genereert zijn immers voor jezelf. Doe dat niet te vaak, want voordat je het weet raak je overwerkt, gestrest, of erger. Maak voor jezelf een strakke planning en houd je daaraan, volg eventueel een cursus timemanagement. Een gezonde werk-privébalans is uiteindelijk ook zakelijk de beste beslissing, want wie gezond blijft, levert meestal beter werk. (bron: Intermediair)