Actueel.

Een nemer is niet per se egoïstischer dan een gever

di 07 sep 2021

Ze zijn voor velen een grote bron van ergernis: mensen die alleen maar nemen, en nauwelijks geven. Maar is dat wel zo egoïstisch als het lijkt?

Ongetwijfeld ken je het: een collega die regelmatig om je hulp of advies vraagt, maar op het moment dat jij hem ook eens een keer nodig hebt ineens geen tijd heeft – om er dan achter te komen dat hij tegelijkertijd wel mooi een extra project aan kan pakken om hogerop een wit voetje te halen. Een ding is duidelijk: het geven en nemen is hier behoorlijk uit balans. Grote kans dat je vanaf dat moment, bewust of onbewust, de score gaat bijhouden.

Belangrijk gevonden worden
Niet zo gek, want de behoefte dat er rekening met je wordt gehouden, gaat vaak over iets fundamentelers, legt psycholoog en relatietherapeut Susanne Donders uit: dat je gehoord en gezien wordt als mens, dat je belangrijk gevonden wordt door de ander. “Dat hoort bij onze basaalste emotionele behoeften. We willen dat de mensen die er voor ons toe doen ervoor zorgen dat we ons geliefd en begrepen voelen, dan voelen we ons het gelukkigst in een sociale relatie. Het tegenovergestelde gebeurt als iemand niet doorheeft wat je nodig hebt; op zulke momenten voel je je volkomen alleen en ongewenst.” Wanneer iemand niet voldoende uitspreekt wat hij nodig heeft, gaat een relatie vaak scheeflopen, legt ze uit. Dat geldt in je romantische relatie, maar evengoed voor vrienden en familie en ook voor collega’s.

Juist omdat iedereen verschillend is, is het belangrijk om duidelijk naar elkaar te zijn over wat je van elkaar verwacht, en geen aannames te doen. Misschien denkt je collega wel dat jij volop tijd en energie over hebt en daarom steeds helpt, in plaats van dat jij óók retedruk bent. Hier helder over communiceren, brengt de dingen al een stuk beter in perspectief.

Ingewikkeld
Susanne Donders: “Dat geven en nemen volstrekt subjectief is, maakt het extra ingewikkeld. We zijn gewoon heel verschillend. Waar de een iets als een barmhartige daad bedoelt, is het niet gezegd dat de ander dat ook zo ervaart. En dat jij jezelf als een ontzettende gever beschouwt, betekent nog niet dat anderen dat ook vinden.”

In hoeverre je van nature meer een gever of nemer bent, heeft volgens haar voor een groot deel te maken met hoe je bent opgegroeid. Dat kun je vooral in je thuissituatie goed zien: verwacht je, als je ziek bent, dat je partner alles uit handen laat vallen en met een kom kippensoep naast je komt zitten? Of ben je van huis uit gewend dat je een aspirine neemt en stilletjes in bed gaat liggen? En als iemand het laatste blokje kaas aanbiedt, is het dan ook de bedoeling dat je het pakt of moet je het eigenlijk afslaan? “Zelfs zulke kleine verschillen kunnen het evenwicht verstoren”, aldus de psychotherapeut. “Al te gemakkelijk dus om te vinden dat iemand zich als een enorme egoïst gedraagt, terwijl iets helemaal niet slecht bedoeld hoeft te zijn.”

Meer balans
Ben je van nature een nemer en wil je graag meer geven? Realiseer je dan dat je misschien dingen zult moeten doen waar je niet direct zin in hebt, maar dat je je op de lange termijn een stuk beter zal voelen. Talloze wetenschappelijke onderzoeken bewijzen dat vrijgevigheid gelukkiger maakt.

Ben je een typische gever en heb je moeite de rollen om te draaien? Bedenk dat je zo eigenlijk de ander de kans ontneemt om het plezier van het geven te ervaren, dat gevoel dat je zelf ook zo graag krijgt. Het versterkt bovendien je relatie met de ander. Voel je je snel schuldig wanneer je buiten je rol van gever stapt? Zie dat dan niet als nemen, maar als ontvangen. Je hebt er recht op. (bron: Intermediair)