Actueel.

Recensies LoopbaanVisie augustus 2014

ma 01 sep 2014

Schaarste bestaat niet
Ronald Dekker, Charissa Freese, Véronique Oonk, Geert-Jan Waasdorp.
Van Gorcum, 2013. ISBN 978 90 232 5204 7

Strategisch omgaan met de factor arbeid, dat is waar de schrijvers van dit boek voor pleiten. Gegeven de relatief hoge werkloosheid ligt het probleem van schaarste niet in het aantal beschikbare medewerkers maar in de kwalitatieve match met de vraag. Bedrijven kunnen moeilijk aan passend personeel kunnen komen of verwachten dat dit in de nabije toekomst gaat spelen. Voor de HR-afdelingen van dit soort bedrijven is dit boek een waardevolle inzichtverschaffer en biedt het praktische handvatten om oplossingen te vinden of (nog beter) de schaarste voor te zijn.
Het boek begint met een genuanceerde toelichting op het begrip schaarste, waarbij de oorzaken en grootte van schaarste aan personeel worden besproken. Geen taaie verhandelingen maar vlot geschreven en aansprekend. Om schaarste te kunnen vaststellen en te weten wat de oorzaak is, is een schaarste indicator zeer behulpzaam. De schrijvers introduceren een nieuwe schaarste-indicator, die is gebaseerd op een groot aantal actuele kengetallen. Deze kengetallen bieden praktische informatie over de arbeidsmarktsituatie van specifieke beroepsgroepen en functiegebieden. Op basis hiervan kan de juiste aanpak bepaald worden. Wendbaarheid van de strategische personeelsplanning is steeds belangrijker, de gepresenteerde schaarste indicator is ook geschikt voor organisaties die in een sterk veranderende markt opereren. Uit de korte interview fragmenten in het boek blijkt dat veel bedrijven het belang van strategische personeelplanning onderkennen, maar dat de implementatie en uitvoering ervan nog achterblijft. Knelpunten blijken te liggen in het verzamelen van de data en waar te beginnen? Twee lichtpuntjes: veel data zijn al aanwezig, het moet ‘alleen nog’ bij elkaar gebracht worden en start klein. Het praktische stappenplan biedt hier prima handvatten voor. Als duidelijk is waar de knelpunten in de organisatie liggen, dan is het de kunst om een juiste combinatie van oplossingen te kiezen uit de vier richtingen die in het boek zijn uitgewerkt: samenwerken, effectief werven, duurzame arbeidsrelaties en technische innovatie.
Het boek biedt een heldere aanpak en concrete oplossingen. Maar wat ik misschien nog belangrijker vind is het inzicht dat de HR-mindset op standje ‘schaarste bestaat niet’ gezet moet worden. Dat geeft de energie en focus die nodig is om echt aan de slag te gaan met wendbare strategische personeelsplanning om zo deze overtuiging ook waar te maken.

Coby Smeenk, Interim HRD adviseur en trainer/coach

Veertig Vileine Vragen voor Conflicten
Philine Spruijt en Francine ten Hoedt
De CoachingCarrousel, 2013. ISBN 978 94 6080 023 8

'Veertig Vileine Vragen voor Conflicten' is een spel. Lekker verwarrend, een spel voor conflicten. Het spel is verpakt in een eenvoudig, wit doosje. Daarin zevenenveertig stevige, vierkante kaarten. Veertig met daarop een vraag in robuuste zwarte letters en nog zeven regiekaarten, om het spel een andere wending te geven. Bijvoorbeeld om te stoppen omdat er lang genoeg over een onderwerp is gepraat of omdat je geen antwoord wilt geven.
Het spel is alleen te spelen (al dan niet met een coach) of met anderen. De samenstellers geven in de bijsluiter enkele speeltips, zoals ‘Lachen is verplicht!’
Speel je het spel alleen, wat absoluut kan, dan is het makkelijker om te duiken en ergens wat sneller overheen te stappen. Een begeleidende coach zal wat verder doorvragen. De interactie met anderen maakt het spannender, wat soms confronterend is, maar ook meer energie en lol geeft. Of je het nu alleen speelt of met een groep, er ontstaat meer begrip voor wat er gebeurt tijdens een conflict bij jezelf maar ook wat het met anderen doet.
De vragen ‘Hoe maak jij jezelf machteloos in een ruzie?’ of ‘Wanneer verlies je jezelf in een conflict?’ (dit zijn twee voorbeelden) zijn eerder prikkelend dan vilein. Ze kunnen wel iets raken. Als zo’n kaart op tafel ligt, is het soms alsof de schaamte er af is.  Dat er ruimte ontstaat om te onderzoeken wat er intern gebeurt en spelers dat dan eerlijker durven aan te gaan. Niet zelden met als resultaat een luchtiger kijk op spannende situaties.
Wat mij betreft luidt de conclusie dat 'Veertig Vileine Vragen voor Conflicten' een uitstekend en laagdrempelig middel is om in te zetten in de omgang met conflicten. Ook bij coaching doet het spel goede diensten in situaties waar ruzie wordt vermeden of er een patroon is van de schuld buiten zichzelf leggen.

Marrie Rietveld, MindMasseur

50+ en afgeschreven!
Hans Hattink, Bas Hattink & Titus Bovenberg.
Van Gorcum, 2013. ISBN: 978 90 232 5220 7

Als je als 50-plusser je baan kwijtraakt, heb je bijna geen kans een nieuwe te vinden. De auteurs gaan deze “verbijsterende realiteit” in 4 delen te lijf. Als eerste geven zij hun visie: de technologische ontwikkelingen gaan razendsnel, je moet presteren aan de hand van de meest actuele kennis en methoden. Dat schuurt met het principe van een “levenslange” groei . Bij het bedrijven van de “topsport” loop je op een zeker moment (zo vanaf je 35e) tegen fysieke en biologische grenzen aan. In hun visie is iedereen waardevol in elke leeftijdsfase op zijn eigen manier en niveau. Aan de hand van een aantal stellingen wordt deze visie in het tweede deel uitgewerkt. Trends op de arbeidsmarkt (flexibiliteit, noodzakelijke competenties voor medewerkers en managers) en een beschouwing over levensfasen en hun kenmerken, leiden tot de conclusie dat je na je 50e nog een (derde) loopbaanfase hebt van 10.000 dagen. Dat vraagt om duurzaam HR-beleid (generatiemanagement). Hiervoor worden hele concrete stappen gegeven, maar ook wordt de verantwoordelijkheid nadrukkelijk bij de 50-plusser gelegd (maak een plan), waarbij je soms zult moeten loslaten, een stap moet zetten om zo (meer) rendabel te worden (en ook gelukkiger!).
Het derde deel geeft aan de hand van interviews en geciteerde artikelen praktijkkleuring aan het voorafgaande. Daarin zit een mooie beeldspraak: de ene beeldhouwer hakt stenen en de andere beeldhouwer is een kathedraal aan het bouwen!
Tot slot werken de auteurs in het vierde deel vanuit het perspectief van de politiek en de maatschappelijke organisaties naar de aanbevelingen toe. De analogie met de milieubeweging wordt hier doorgetrokken naar het thema. Deels zal de markt het probleem niet oplossen een beweging als Greypeace en wetgeving zullen helpen (zie ook het Belgische werkgelegenheidsplan!). Stevige aanbevelingen aan politiek, organisaties, de 50plussers zelf en aan de media(!), maken het boek compleet. 50+ en afgeschreven!: een zeer actueel thema op prettige wijze ontrafeld! Een vlot geschreven eerste en tweede deel met doorwrochte analyses, wordt gevolgd door een voor mij (te) lang deel met praktijkbeelden. Dit voegt te weinig toe. Het vierde deel geeft daarentegen op compacte wijze zeer concrete en handzame aanbevelingen om het thema aan te pakken. Jammer van de soms slordige eindredactie (op pagina 18 en 19 staan tweemaal dezelfde passage!). Dit boek is voor iedereen die betrokken is bij dit maatschappelijk probleem een “must”. Of je nu 50-plusser bent, (HR)manager of politicus ...

Wim Rietveld

Weten wat werkt
Passend evaluatieonderzoek in het sociale domein
SWP, 2013. Jurriaan Omlo, Martijn Bool, Peter Rensen (red.). ISBN 978 90 8850 419 8

De sociale sector bestrijkt een groot gebied van het dagelijkse leven van burgers, en de interventies in dat domein evalueren is een grote klus. Dit boek gaat na welke vormen van onderzoek geschikt zijn om werkzame mechanismen en effecten van sociale interventies op te sporen.
Hoofdstuk 1 beschrijft wat evaluatieonderzoek is en huidige discussies rond evaluatieonderzoek. Daarna worden 8 evaluatiemethodieken in 8 goed leesbare hoofdstukken beschreven: Zelfevaluatie, Effectenarena, Case-study, Zorgethisch evalueren, Monitoring, Theory of change, Realistisch evalueren, Pragmatische Randomized Controlled Trial.
Alle beschreven methodieken hebben hetzelfde doel voor ogen: hoe kunnen wij de praktijk van het evaluatieonderzoek, vooral in de sociale sector, verbeteren?, aldus P.G Swanborn, emeritus-hoogleraar methoden van sociaal-wetenschappelijk onderzoek in het voorwoord.
Het slothoofdstuk biedt een helder samenvattend schema van de 8 methodieken, en vat de geleerde lessen samen in 10 aanbevelingen, zoals:

  • Maak onderscheid tussen korte- en lange termijn effecten. Duurzame effecten van interventies treden pas na lange tijd op.
  • Houd rekening met onvoorziene effecten. Niet alleen aandacht voor doelstellingen van opdrachtgevers, maar voor alle feitelijke effecten van een interventie (‘goal free evaluation’)
  • Onderzoek interventies én professionals. Het interventie-effect is mede afhankelijk van relatievaardigheden van de hulpverlener, effecten van dezelfde interventies kunnen bij verschillende professionals anders uitpakken.
  • Betrek belanghebbenden bij de evaluatie. Door betrokkenen met direct belang bij de interventie mee te laten denken en praten over de interventie wordt de kwaliteit van de evaluatie versterkt en krijgt uitvoering van de interventie zelf een kwaliteitsimpuls.
  • Houd rekening met de weerbarstige praktijk van beleid en politiek. Evaluatieonderzoek gaat vaak gepaard met politieke belangen, onderlinge strijd en strategisch handelen. Aanpassen van conclusies is wetenschappelijk en maatschappelijk uitermate onwenselijk. Het is een kunst en kracht om als onderzoeker niet te veel in de logica van de beleidsarena gezogen te worden.

De redacteuren eindigen met een pleidooi voor passend onderzoek: onderzoek dat past bij de stand van zaken van de onderzochte praktijk of discipline, waarbij onderzoekers aansluiting zoeken bij kennisbehoeften uit de praktijk, en zonodig dominante paradigma’s en normatieve uitgangspunten van praktijken ter discussie stellen. Een leesbaar, doorwrocht en overzichtelijk boek voor die loopbaanprofessionals die geïnteresseerd zijn om zelf aan de slag te gaan met praktijkgericht onderzoek en mee te bouwen aan een kennis fundament voor de sociale sector.

Daniëlle Aldershoff, interim management, beleidsadvies, loopbaanbegeleiding

Een zaak van zacht werken
Voor ondernemende en creatieve mensen die eigenlijk geen tijd hebben om dit boek te lezen, omdat ze hard moeten werken.
Ellen de Lange-Ros. Faxion, 2014. ISBN 978 90 820 2741 9

Het boek is geschreven als een “ondernemersroman”. Het begint met een introductie van vier vrienden (Joris, Anna, Orlando en David) die bij een optreden van David kennismaken met muzikaal begeleider Robin. Hoewel Robin nog jong is, blijkt hij de vrienden veel te kunnen leren. Door een andere manier van werken heeft hij veel tijd. Robin stelt de vrienden voor hen deze manier van werken te leren. Dat verloopt in 5 stappen:

  1. Tijd maken. Hierin geeft Robin aan dat je elke dag bepaalt hoe je je tijd besteedt en dat je daarin alleen dingen doet die belangrijk zijn voor het behalen van jouw resultaten.
  2. Hard of zacht werken. Bij hard werken moet je veel en schakel je je inspiratie uit, aldus Robin. Bij zacht werken draait het om jouw talent en energie en ontdek je gaandeweg hoe je je doel bereikt.
  3. Droom je dromen. Hierbij draait het erom je dromen serieus te nemen ook als je niet weet hoe je die kunt realiseren. Je ontdekt het stap voor stap.
  4. Van zombie naar bewuste bouwer. In dit hoofdstuk leren de hoofdpersonen de stap te zetten van dingen doen omdat ze nu eenmaal moeten naar dingen doen omdat ze energie geven.
  5. Schaarste of overvloed. Mensen leren naar schaarste te kijken en ervaren daardoor de overvloed niet. Een gevoel van overvloed koesteren kan bijvoorbeeld na een heerlijke maaltijd, als je lacht met vrienden of als een klant net heeft betaald.

Het boek sluit af met “De verrassing van de zwaluw”, waarin de dromen van de hoofdpersonen samenkomen en ze allen een overvloed ervaren. Het is een kwestie van smaak, maar de romanvorm waarin dit boek geschreven is, vond ik niet erg aanstekelijk. De hoofdpersonen bereiken met elke stap verbluffende resultaten binnen enkele dagen en het doet wat onwaarschijnlijk aan. Dit wordt goeddeels gecompenseerd doordat de schrijfster aan het eind van iedere stap even uit de verhaallijn treedt om samen te vatten hoe deze stap werkt. Ze maakt daarbij gebruik van praktische regels, een checklist of een opdracht. Helder omschreven en praktisch toepasbaar. Tot slot kan je ook nog gratis een “zacht werkboek” downloaden. Daarmee is het lezen van dit boek toch de moeite waard!

Anouk de Waard, Coach en Controller

Open je ogen
Spiritueel ontwaken, the easy way
Tim van der Vliet. Bruna, 2013. ISBN: 978 94 005 0366 3

‘Open je ogen’ is een speels boekje dat nadrukkelijk uitnodigt om zelf aan de gang te gaan met spiritualiteit. Volgens de auteur is intuïtie het denken met ons hart en minder waarde hechten aan de oordelen die onze gedachten creëren. Via vijf stappen kunnen we tot een intuïtief leven komen: 1) losbreken van gedachten die ons geluk in de weg staan; 2) laten gaan / loslaten; 3) genieten; 4) ervaren van de kracht die hierdoor ontstaat en 5) naar het licht gaan en onze omgeving verlichten. Per stap geeft ‘Open je ogen’ korte inzichten, vragen en oefeningen die extra aansprekend zijn door de bijzondere en mooie vormgeving. Bij de inzichten kun je net zo lang stil staan als je wilt. Het boek is daarmee vooral geschikt om je te laten inspireren en vervolgens zelf de diepte in te gaan. Verwacht geen uitgebreide toelichting, maar wel verfrissende zinnen. Verder bevat het boek de nodige humor en daarmee leest het prettig weg. ‘Open je ogen’ start met de uitnodiging om het boek door te geven en eindigt in stijl: “Luister naar niets van dit alles, ga zelf op onderzoek uit. Voel je basis, volg je hart en geniet.”

Merel Rijvordt

Omgaan met draken
Herken ze. Begrijp ze. Verander ze.
Jeanne Bakker. Bloom Training.  ISBN: 978 94 909 6904 2

"Wanneer weet je dat je een draak in je leven hebt? Als je hartgrondig hoopt dat je hem vandaag niet tegenkomt of als je opluchting voelt in plaats van medelijden als je hoort dat jouw draak vandaag ziek is." Omgaan met draken is een prettig leesbaar boek, zeker voor mensen die niet eerder kennis hebben gemaakt met het DISC-model. Aan de hand van een test kun je jouw draak identificeren. Vervolgens worden de diverse typen draak besproken - ook hun positieve kanten. Via het temmen van draken, het herkennen van de draak in jou, wordt er stilgestaan bij combinaties van draken, draken in organisaties, misvattingen en aannames en de wetenschappelijke onderbouwing.
Het boek bevat enkele oefeningen die verhelderend werken en je dichter bij de essentie van de verschillende typen draken brengen. Er zijn: Rode Draken: taakgericht, extravert en snel, Gele Draken: relatiegericht, extravert en snel, Groene Draken: relatiegericht, introvert en rustig en Blauwe Draken: taakgericht, introvert en rustig. Hiermee is de relatie met het DISC-model (William Moulton Marston PhD) gelegd. Het model gaat ervan uit dat mensen op vier specifieke wijzen reageren: extravert, introvert, taakgericht en relatiegericht. Dit kun je uitzetten in vier kwadranten waarbij in de verticale as bovenaan Taakgericht staat, onderaan Mensgericht. Op de horizontale as staat links Introvert en rechts Extravert. Het kwadrant linksboven geeft dan Conformiteit (Blauw). Het kwadrant rechtsboven geeft dan Dominant (Rood). Het kwadrant linksonder geeft dan Stabiliteit (Groen) en ten slotte geeft het kwadrant rechtsonder Invloed (Geel).
Zoals het altijd gaat met gedragstypologieën is gedrag ook positief, maar kun je nu iets positiefs ontdekken aan die draak waarvan je hoopt dat hij er niet zal zijn? Jazeker, het werkt net als met kernkwadranten (Daniel Ofman) iemand die in jouw allergie zit, heeft een kwaliteit waarvan jij nog iets zou kunnen leren. Ook in teams is het van belang dat er een bepaalde verdeling is van de vier gedrags-typologieën. Daarnaast zijn er beroepsgroepen waarbij een kleur vaak oververtegenwoordigd is, zoals rode draken binnen de Advocatuur, Interim Management, Crisismanagement, Sales en Chirurgie.
Ik heb het boekje met plezier gelezen en kan nu makkelijker omgaan met mensen waarvan ik stiekem hoopte dat ze er niet zouden zijn. In die zin is het een verrijking van je leven.

Marco Tom, ATC Adviseur / Loopbaancoach

 

 



Geef hieronder uw reactie op dit nieuwsitem

Leave this one empty:
Naam:
Don't fill in data here:
Reactie:
Don't put anythin in here:
Nog geen reacties geplaatst