Kunnen verhalen over burn-out inzichtelijk maken dat niet individuele zwakte maar maatschappelijke ongelijkheid vaak de oorzaak zijn van chronische stress? Dat onderzoekt prof. dr. Sarah De Mul van de Open Universiteit tijdens een NIAS-fellowship dat zij volledig wijdt aan het schrijven van het boek De kunst van de burn-out.
Geen individuele zwakte
Een fellowship aan het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS-KNAW) biedt topwetenschappers de ruimte voor internationaal, interdisciplinair, grensverleggend onderzoek. De kunst van de burn-out valt binnen het door de NWO gefinancierde bredere onderzoeksproject Re-Imagining Burnout in samenwerking met Maastricht University. Dit project onderzoekt hoe maatschappelijke machtsstructuren en sociale verschillen het risico op uitputting bepalen. ‘Als een burn-out geen individuele zwakte is, maar een uitputtingsstaat die we collectief delen én die gemarginaliseerde groepen harder treft, dan kan cultuur ons helpen om te kantelen naar een rechtvaardigere samenleving,’ stelt Sarah De Mul.
Hoger risico voor vrouwen
En dat is hard nodig volgens haar: ‘Werkgerelateerde psychische vermoeidheid is een enorm maatschappelijk probleem. Statistieken tonen ook aan dat vrouwen en etnische en seksuele minderheden een significant hoger risico lopen op uitputting. Maar in het publieke debat wordt een burn-out nog vaak nog behandeld als individuele pathologie.’
Het overkoepelende NWO-project introduceert daarom een perspectief op burn-out vanuit de cultuurwetenschappen. Het legt aan de hand van letterkunde en critical ageing studie bloot hoe burn-out verstrengeld is met een wit, heteronormatief cultuurverhaal van ‘productieve volwassenheid’. Het onderzoek laat HR-professionals en coaches aan de hand van literatuur zien hoe maatschappelijke ongelijkheid en uitsluiting direct kan leiden tot chronische stress.
De kunst van burn-out
In De kunst van de burn-out combineert Sarah De Mul een autobiografisch essay over haar eigen herstelperiode na een burn-out met een analyse over de 21e-eeuwse burn-outcultuur. Binnen het bredere NWO-project ontwikkelt het onderzoeksteam daarnaast leessessies, schrijfworkshops en een beleidsrapport. Het doel is om het stigma rondom burn-outs te doorbreken en professionals in de zorg en burn-outpreventie te helpen om systemische uitsluitingsmechanismen op de werkvloer te herkennen en te bestrijden. ‘We moeten af van het idee dat een individu zijn eigen stress maar moet ‘weg-managen’. In plaats daarvan moeten we toe naar een inclusieve cultuur waarin het belang van rust, herstel en ‘crip time’ – flexibele, niet-lineaire tijd – worden erkend. (bron: Open Universiteit)