De arbeidsmarkt verandert snel door digitalisering en kunstmatige intelligentie. Banen verdwijnen en nieuwe functies ontstaan. Veel werknemers zijn zich hiervan niet bewust en maken nauwelijks gebruik van bij- en omscholing om zich voor te bereiden.
Met de geplande verhoging van de AOW-leeftijd wordt het steeds belangrijker dat werknemers duurzaam inzetbaar blijven en gezond de eindstreep halen. De coalitie wil daarom extra investeren in leven lang ontwikkelen.
Scholing blijft onderbenut
Loopbaancoach Ton Schoo van Endit ziet dat veel mensen langer doorwerken, maar weinig veranderen zolang scholing vrijblijvend is. “Werknemers blijven in hun eigen baan zitten en vragen zich pas na 25 jaar af waarom ze zouden moeten omscholen.”
Er zijn genoeg mogelijkheden: sectorfondsen in bouw, techniek en zorg bieden scholing en ontwikkeling aan. Toch blijft jaarlijks zo’n 1,5 miljard euro aan opleidingsbudget onbenut, terwijl er 4 miljard euro beschikbaar is, blijkt uit onderzoek van werkgeversvereniging AWVN.
Bijna 80% van de cao’s en arbeidsvoorwaardenregelingen bevat afspraken over scholing, van werk-naar-werktrajecten tot loopbaancoaching en budgetten van 700 tot 1.000 euro per werknemer per jaar.
Cultuur en begeleiding vormen obstakel
Volgens AWVN werkt het leven lang leren niet vanzelf. “Veel mensen weten niet wat ze in de toekomst willen. Omscholing lukt daardoor moeilijk. Ondersteuning en infrastructuur ontbreken, terwijl geld geen probleem is.”
Schoo benadrukt dat een gesprek over inzetbaarheid al veel kan opleveren, zonder dat de medewerker zich onder druk gezet voelt. “Maak het bijvoorbeeld standaard dat medewerkers rond hun vijftigste een gesprek krijgen over hun toekomst en wat ze nodig hebben om gezond door te werken.”
Apart gesprek over loopbaanperspectief
De verhoging van de AOW-leeftijd kan volgens Martijn van Haagen van De Baak als wake-upcall dienen. Werknemers moeten zich afvragen of hun functie over tien jaar nog bestaat en investeren in relevantie op de arbeidsmarkt. “Technologische ontwikkelingen gaan snel. Het is naïef te denken dat ze jouw functie niet raken.”
De krapte op de arbeidsmarkt houdt aan, terwijl maatschappelijke uitdagingen extra personeel vragen, zoals in de bouw, zorg en defensie. Het UWV roept werkgevers op om te investeren in ontwikkeling.
Schoo adviseert om naast reguliere beoordelingen ook aparte gesprekken over loopbaanperspectief te voeren. “Daar valt veel winst te behalen voor zowel werknemer als organisatie.” (gebaseerd op: Nu.nl)